بارها تجربه كرده‌اند كه جاى نيش زده را مدتى در آب گرم نگهداشته‌اند و يكباره در آب شور مخلوط با سركه فرو كرده‌اند درد غيبش زده است . با مگس جاى نيش را ماساژ دهند درد تسكين مىيابد . زنبور عسل . اثرات نيش زنبور عسل تقريبا همان اثرات نيش زنبورهاى ديگر است ؛ تنها فرق اينجا است كه زنبور عسل نيشش را هنگام نيش زدن جا مىگذارد . پس همان علاج عمومى زنبوران را به كار ببر ! مورچهء بالدار و شبيه آن . مورچهء بالدار اگر نيش بزند اثرات نيشش شبيه اثرات نيش زنبور عسل و بلكه از آن سلامت‌تر است ؛ ليكن من مىگويم : حشرهء ديگرى از زنبورسانان هست كه نيش سوزنى دارد و شبيه به مورچهء بالدار است ، اما بسيار از مورچهء بالدار درشت‌تر است و به اندازهء زنبورى كوچك است و حتى از زنبور كوچك درازتر است . پاهايى دراز شبيه پاهاى تارتنك دارد ، دراز و زرد رنگ و درازتر از پاهاى زنبورها . بريدگيهاى بدنش كوچكتر از بريدگيهاى زنبور است . در لانه ساختن به مهارت زنبوران نمىرسد . لانه را در گل انتخاب مىكند و در ورودى زياد و گشاد دارد . نوزادانش به تارتنك شباهت دارند و هرگاه از لانه بيرون مىآيند تقليد از راه‌پيمايى تارتنك مىكنند ؛ كه فكر مىكنم بعدا آن پوست بالايى را مىاندازند و پرواز مىكنند . به عقيده‌ام علاج نيش اين حشرهء بىنام همان علاج نيش زنبورها باشد . ماترنگ و چلپاسه ( سام ابرص و عظّائه ) . وقتى كه ماترنگ كسى را گاز مىگيرد ، دندانهاى ريز سياه رنگش در جاى نيش باقى مىماند و تا اين ريزه دندانها بيرون نيايند جاى گزيده درد مىكند و مىخارد . بايد نخ ابريشمى يا ابريشم خام را بر آن مرور دهى تا اين ريزه ميزه‌ها بر كنده مىشوند و مىافتند ؛ آنگاه درد فورا تسكين مىيابد . و اگر روغن و خاكستر برجاى گزيده بگذارى ريزه دندانهاى جامانده بيرون مىآيند . بعد از پاكسازى جاى گزيده از ريزه‌دندانها ، مكيدن معمول را به كار گير و جاى گزيده را در آب گرم نگهدار ! گويند بيخ كاسنى وحشى در علاج گزش ماترنگ بسيار خوب است . اگر درد شديد بود ترياق ( پادزهر ) علاج رتيل را تناول كنند . هزارپا « 1 » . اين همان جانور است كه به گوش خزك مشهور است . طول هزارپا ممكن است به يك وجب برسد . در هر طرفى بيست و دو پا دارد . گاهى رو به جلو مىرود و مىتواند به عقب برگردد . گويند هزارپا نوعى سميّت دارد كه وقتى گاز بگيرد كمى درد مىكند و زود از بين مىرود . گل گياه برواق پادزهر هزارپا است . شايد فقط نمك با سركه را برجاى گزشش بمالند كافى باشد . سمندر . چنان كه گويند و من شنيده‌ام ، سمندر شبيه چلپاسه است . چهار پا دارد و دمش كوتاه است گويند در آتش نمىسوزد و اگر آن را در آتشدان اندازند آتش خاموش مىشود .

--> ( 1 ) - شيخ الرئيس هزارپا را چهل و چهار ناميده است . عربها بعضى آن را ام اربعه و اربعين ( داراى چهل و چهار ) و بعضى ام سبعه و سبعين ( داراى هفتاد و هفت ) گويند - م .